Równocześnie 41 proc. badanych wskazuje obawy o sytuację materialną, a 33 proc. o sytuację geopolityczną. Zestawienie tych danych pokazuje, że zdrowie – jeszcze niedawno traktowane jako jeden z wielu elementów dobrostanu – dziś staje się centralnym źródłem niepokoju.
Zmiana nastrojów jest tym bardziej znacząca, że nie towarzyszy jej dramatyczne pogorszenie wskaźników makroekonomicznych. Inflacja spada, wynagrodzenia rosną, a konsumpcja utrzymuje się na stabilnym poziomie. Mimo to – jak wskazuje Alina Smolarek, dyrektorka HR enel-med – poczucie braku bezpieczeństwa wyraźnie narasta. To sygnał, że o samopoczuciu pracowników coraz mniej decydują twarde dane gospodarcze, a coraz bardziej emocje, napięcie informacyjne i niepewność co do przyszłości.
Zdrowie jako główne źródło niepokoju. Wzrost o jedną trzecią rok do roku
Najbardziej uderzający wniosek z raportu to skokowy wzrost liczby osób obawiających się o własne zdrowie fizyczne. Wzrost z 34 do 45 proc. oznacza zmianę o jedną trzecią w ciągu roku. Równocześnie grupa osób zaniepokojonych sytuacją geopolityczną wzrosła niemal dwukrotnie (z 19 do 33 proc.).
W literaturze dotyczącej zdrowia publicznego oraz raportach OECD podkreśla się, że długotrwałe napięcie społeczne i informacyjne może przekładać się na wzrost subiektywnego poczucia zagrożenia zdrowotnego, nawet przy stabilnych wskaźnikach ekonomicznych. W praktyce oznacza to, że pracownicy odczuwają permanentne napięcie, które wzmacnia koncentrację na własnej kondycji fizycznej.
Lęk ekonomiczny nie znika. Rośnie obawa o wynagrodzenie i stabilność zatrudnienia
Na liście zawodowych obaw dominują kwestie finansowe. 41 proc. pracowników wskazuje obawę przed obniżką wynagrodzenia lub brakiem perspektyw na podwyżkę (wzrost o 6 pkt proc. rok do roku), a 36 proc. boi się utraty pracy. Jednocześnie 29 proc. obawia się wykluczenia z rynku pracy z powodu choroby – co również oznacza wzrost względem poprzedniej edycji badania.
Ten splot lęku zdrowotnego i zawodowego jest istotny. W analizach dotyczących rynku pracy i zdrowia (m.in. raporty European Agency for Safety and Health at Work) wskazuje się, że obawa przed utratą zdolności do pracy z powodu choroby jest jednym z najsilniejszych czynników stresogennych wśród osób 50+. W raporcie enel-med ta grupa wyraźnie częściej niż młodsi pracownicy wskazuje lęk przed wykluczeniem zawodowym z powodu poważnego zachorowania (36 proc. vs. 21 proc.).
Kobiety i mężczyźni – różne źródła niepokoju
Raport pokazuje także wyraźne różnice płciowe. Kobiety częściej niż mężczyźni obawiają się sytuacji finansowej rodziny (43 proc. vs. 39 proc.), zdrowia rodziców (33 proc. vs. 25 proc.) oraz własnego zdrowia psychicznego (25 proc. vs. 16 proc.). Mężczyźni z kolei częściej wskazują lęk o własne zdrowie fizyczne (48 proc. vs. 43 proc.).
Z perspektywy badań nad zdrowiem populacyjnym różnice te nie są zaskoczeniem. Raporty WHO oraz publikacje z zakresu psychologii zdrowia pokazują, że kobiety częściej raportują obawy związane z dobrostanem psychicznym i sytuacją rodziny, podczas gdy mężczyźni częściej koncentrują się na wymiarze fizycznym i zawodowym.
Luka pokoleniowa – młodzi martwią się inaczej niż starsi
W grupie 18–30 lat 49 proc. badanych obawia się o swoją sytuację finansową, a 42 proc. o zdrowie rodziców. Co czwarty młody pracownik wskazuje dobrostan psychiczny jako istotny obszar niepokoju. Jednocześnie 46 proc. osób w tej grupie nigdy nie wykonywało badań onkologicznych adekwatnych do wieku i płci.
Osoby po 50. roku życia częściej koncentrują się na własnym zdrowiu fizycznym (56 proc.) oraz na sytuacji dzieci (39 proc.). Te różnice wpisują się w obserwacje demograficzne, według których postrzeganie ryzyka zdrowotnego rośnie wraz z wiekiem, natomiast młodsze pokolenia silniej reagują na niepewność ekonomiczną i globalną.
Raport zwraca uwagę na rosnące obawy związane z rozwojem sztucznej inteligencji i robotyzacji. 18 proc. osób w wieku 18–30 lat obawia się, że ich zawód straci na znaczeniu, a 22 proc. ma wątpliwości co do swoich kwalifikacji. W grupie 50+ te wskaźniki są znacznie niższe.
To pokazuje, że niepewność technologiczna stała się elementem krajobrazu zawodowego młodszych pokoleń, co może dodatkowo potęgować poczucie napięcia i presji adaptacyjnej.
Permanentne napięcie jako tło dla obaw zdrowotnych
Z wypowiedzi dyrektorki HR enel-med wynika, że pracownicy funkcjonują w warunkach stałego napływu trudnych informacji – geopolitycznych, gospodarczych i technologicznych. W literaturze dotyczącej stresu przewlekłego podkreśla się, że długotrwałe napięcie może zwiększać koncentrację na sygnałach z ciała oraz obawę przed chorobą. Zdrowie fizyczne i psychiczne staje się dziś miernikiem jakości życia i stabilności, a jednocześnie obszarem, w którym pracownicy czują najmniejszą kontrolę.
Raport „Łączy nas zdrowie 2025” nie jest wyłącznie zestawieniem danych, lecz swoistą mapą potrzeb pracowników. Wzrost obaw o zdrowie, sytuację finansową i stabilność zatrudnienia pokazuje, że w 2025 roku bezpieczeństwo ma wymiar wielowymiarowy – obejmuje zarówno ciało, jak i pracę oraz przyszłość.
Z perspektywy organizacyjnej dane te mogą być impulsem do wzmocnienia działań w obszarze profilaktyki zdrowotnej, wsparcia psychologicznego i budowania poczucia stabilności w miejscu pracy. Jeżeli 45 proc. pracowników martwi się o własne zdrowie, oznacza to, że temat profilaktyki i dobrostanu nie jest już dodatkiem, lecz strategicznym wyzwaniem dla pracodawców i systemu ochrony zdrowia.
