Przeciwdziałając poparzeniom słonecznym trzeba przede wszystkim z wyprzedzeniem. Ważne jest tu zrozumienie, czym właściwie – w sensie medycznym – jest sytuacja, w której skóra poddana jest nadmiernemu kontaktowi ze słońcem. Poparzenie słoneczne to uszkodzenie skóry spowodowane nadmiernym naświetlaniem promieni UVB i UVA. Dochodzi do niego najczęściej wtedy, gdy wystawiamy nasze ciało na bezpośrednie działanie słońca przez dłuższy czas, co zwiększa ryzyko poparzenia słonecznego. Ponadto, nadmierna ekspozycja na słońce w godzinach największego nasłonecznienia – uznaje się za nie okres między godzinami 10 a 16 - oraz brak stosowania odpowiedniej ochrony słonecznej to czynniki predysponujące do poparzeń słonecznych.
Oczywiście można ograniczyć te fatalne skutki działania słońca. Podstawą jest po prostu unikalnie ekspozycji na słońce w godzinach największego nasłonecznienia. Jeśli już chcesz korzystać z ciepła i promieni, zaopatrz się w wysokiej jakości kremy z filtrem UV o odpowiednim współczynniku ochrony (SPF). Regularnie nakładaj je na odsłonięte części ciała co 2 godziny, a także po każdym kąpieli. Warto też zwrócić uwagę na to, by pić dużo wody, aby zapobiec odwodnieniu, które może pogorszyć stan skóry.
Poparzenie słońcem, a kontrola skóry w późniejszym okresie
Jeśli doszło już do oparzenia – np. na wakacjach – trzeba przyglądać się naskórkowi w kolejnych miesiącach. Świetnie sprawdzą się do tego prywatne pakiety medyczne i konsultacje u dermatologa – regularnie można w ten sposób badać znamiona lub skórę.
Warto obserwować ją pod kątem:
- zmiany koloru znamienia lub jego rozmiaru, kształtu
- tworzenia się nowych znamion
- ból lub krwawienie ze znamienia.
Stąd tak ważne staje się – nie tylko w razie poparzeń - regularne konsultowanie się z dermatologiem. Może on przeprowadzić kompleksową ocenę skóry, dokładnie monitorować znamienia oraz wczesne oznaki uszkodzeń skóry.
Skóra – warstwa, która kryje wiele tajemnic
Skóra jest największym organem ludzkiego ciała i składa się z trzech głównych warstw: naskórka, skóry właściwej (dermis) i tkanki podskórnej (hipodermis). Każda z tych warstw pełni różne funkcje i odpowiada za różne procesy związane z ochroną, regulacją temperatury i czuciem.
Najbardziej zewnętrzna warstwa skóry, czyli naskórek, składa się z wielu warstw komórek naskórka, które stopniowo przesuwają się ku powierzchni skóry. Wierzchnią warstwę naskórka tworzą martwe, spłaszczone komórki naskórka, nazywane łuskami, które zastępują się nawzajem w procesie nazywanym keratynizacją. Naskórek chroni skórę przed utratą wody, mikroorganizmami i innymi czynnikami zewnętrznymi.
Sama skóra właściwa to warstwa znajdująca się pod naskórkiem. Skóra właściwa zawiera wiele struktur, takich jak naczynia krwionośne, gruczoły łojowe, gruczoły potowe, włosy, receptory czuciowe i włókna kolagenowe oraz elastynowe. Włókna kolagenowe nadają skórze elastyczność i wytrzymałość, natomiast elastynowe pozwalają jej na rozciąganie się i powrót do pierwotnego kształtu. Skóra właściwa bierze udział w termoregulacji, odżywianiu skóry i umożliwia czucie dotyku, bólu i temperatury.
Tkanka podskórna to najgłębsza warstwa skóry, znajdująca się pod skórą właściwą. Składa się głównie z tkanki tłuszczowej, która działa jako izolator termiczny, absorber wstrząsów i rezerwa energetyczna. Tkanka podskórna łączy skórę właściwą z tkankami i narządami pod nią.
Najważniejszą warstwą skóry jest naskórek. Naskórek zawiera komórki zwane melanocytami, które produkują barwnik zwany melaniną. Ekspozycja na promieniowanie UV powoduje stymulację melanocytów, co prowadzi do produkcji większej ilości melaniny. Melanina działa jako naturalny filtr UV i chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania UV. Jeśli skóra jest narażona na nadmiar promieniowania UV, może dojść do uszkodzenia komórek skóry, co prowadzi do oparzeń słonecznych, starzenia się skóry, a także zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów skóry, takich jak czerniak.
