Jednocześnie wielu pacjentów nadal nie wie, które informacje lekarz rzeczywiście widzi automatycznie, a które trzeba dostarczyć samodzielnie.
To ważne, ponieważ błędne przekonanie o „pełnym dostępie do wszystkiego” może prowadzić do nieporozumień, powtarzania badań albo utraty istotnych informacji klinicznych.
System widzi więcej niż kiedyś ale nie wszystko
W Polsce podstawą cyfrowej wymiany danych medycznych jest system e-zdrowia rozwijany przez Centrum e-Zdrowia oraz rozwiązania takie jak Internetowe Konto Pacjenta. Dzięki nim lekarz może mieć dostęp do części informacji niezależnie od miejsca leczenia.
W praktyce systemowo widoczne mogą być m.in.:
– e-recepty i historia ich realizacji,
– e-skierowania,
– wystawione zwolnienia lekarskie (e-ZLA),
– część dokumentacji medycznej udostępnionej elektronicznie,
– informacje zapisane w IKP.
To jednak nie oznacza, że każdy lekarz automatycznie widzi pełną historię leczenia pacjenta.
Prywatny i publiczny system zdrowia nadal nie są jedną wspólną bazą danych
To jeden z najczęstszych mitów. Pacjenci często zakładają, że skoro dokumentacja jest „elektroniczna”, nowy lekarz zobaczy wszystkie wcześniejsze wizyty i wyniki.
W praktyce sytuacja wygląda inaczej. Dane są rozproszone między:
– systemem publicznym,
– prywatnymi operatorami,
– indywidualnymi placówkami,
– systemami informatycznymi różnych firm.
Oznacza to, że zmiana lekarza lub operatora medycznego bardzo często wymaga samodzielnego przeniesienia części dokumentacji.
Co lekarz widzi automatycznie po zalogowaniu do systemu
Zakres widocznych informacji zależy od miejsca pracy lekarza i używanego systemu. Najczęściej dostępne są:
– aktywne recepty i część historii leków,
– skierowania wystawione elektronicznie,
– podstawowe dane identyfikacyjne pacjenta,
– informacje zapisane w Internetowym Koncie Pacjenta.
Jeśli pacjent wyraził odpowiednie zgody, lekarz może również zobaczyć część dokumentacji medycznej z innych placówek. Kluczowe znaczenie mają właśnie zgody na udostępnianie danych.
Wyniki badań czyli największy problem przy zmianie lekarza
Najwięcej nieporozumień dotyczy wyników badań diagnostycznych. Pacjenci zakładają, że rezonans, tomografia czy wyniki laboratoryjne są „w systemie”. Tymczasem bardzo często:
– znajdują się wyłącznie w systemie konkretnej placówki,
– nie są automatycznie udostępniane innym lekarzom,
– wymagają pobrania lub przesłania przez pacjenta.
To właśnie dlatego zmiana lekarza często wiąże się z koniecznością kompletowania dokumentacji na nowo.
Prywatny operator medyczny widzi więcej ale zwykle tylko we własnej sieci
W dużych sieciach medycznych – takich jak enel-med czy LUX MED – lekarze mają zazwyczaj dostęp do historii leczenia prowadzonego w ramach tej samej organizacji.
W praktyce oznacza to, że:
– konsultacje,
– wyniki badań,
– opisy wizyt
są widoczne dla innych specjalistów w tej samej sieci.
Problem pojawia się przy zmianie operatora. Dokumentacja nie „przenosi się” automatycznie między konkurencyjnymi systemami prywatnymi.
Czy nowy lekarz widzi historię chorób psychicznych i wrażliwych danych
To obszar objęty szczególną ochroną. Dane dotyczące zdrowia psychicznego, leczenia psychiatrycznego czy innych wrażliwych informacji medycznych podlegają tym samym zasadom ochrony danych co pozostała dokumentacja, ale dostęp do nich może być ograniczony.
W praktyce lekarz nie „przegląda wszystkiego dowolnie”. Dostęp do danych powinien być związany z procesem leczenia i odpowiednimi uprawnieniami systemowymi.
Internetowe Konto Pacjenta zmienia rolę samego pacjenta
Jedną z największych zmian ostatnich lat jest to, że pacjent sam zaczyna zarządzać częścią swojej dokumentacji. Internetowe Konto Pacjenta pozwala m.in.:
– sprawdzać historię recept,
– pobierać część dokumentów,
– kontrolować udzielone zgody,
– zarządzać dostępem do danych.
W praktyce oznacza to, że pacjent staje się aktywnym uczestnikiem przepływu informacji medycznych, a nie wyłącznie biernym odbiorcą usług.
Dlaczego mimo cyfryzacji nadal warto mieć własną dokumentację
Choć system cyfrowy rozwija się dynamicznie, w praktyce nadal warto samodzielnie przechowywać:
– wyniki badań obrazowych,
– wypisy ze szpitala,
– listę leków,
– historię ważnych konsultacji.
To szczególnie istotne przy:
– zmianie operatora medycznego,
– leczeniu wielospecjalistycznym,
– nagłych sytuacjach zdrowotnych.
Największym problemem systemowym nadal pozostaje brak pełnej interoperacyjności między placówkami.
Zmiana lekarza nie oznacza utraty danych ale może oznaczać utratę ciągłości informacji
Formalnie dokumentacja medyczna należy do pacjenta i może zostać udostępniona na jego wniosek. Problemem nie jest więc sam dostęp do danych, lecz ich praktyczne wykorzystanie.
Jeśli nowy lekarz nie ma pełnego obrazu wcześniejszego leczenia, może dojść do:
– powtarzania badań,
– wydłużenia diagnostyki,
– niespójności terapii.
To właśnie dlatego organizacja dokumentacji staje się dziś równie ważna jak sama organizacja wizyt.
Jak pakiet medyczny wpływa na dostęp do historii leczenia
W praktyce duże znaczenie ma również to, z jakiego systemu opieki korzysta pacjent. W ramach jednej sieci medycznej dostęp do historii leczenia jest zwykle znacznie prostszy niż przy korzystaniu z wielu niezależnych placówek.
Mediccentre umożliwia porównanie pakietów medycznych – w tym ofert enel-med – pod kątem organizacji opieki, dostępu do dokumentacji i funkcji cyfrowych. To pozwala ocenić nie tylko zakres usług, ale także to, jak łatwo będzie zarządzać własnymi danymi medycznymi w praktyce.
Cyfrowa medycyna działa coraz sprawniej ale pacjent nadal pozostaje najważniejszym „łącznikiem”
System ochrony zdrowia w Polsce jest dziś znacznie bardziej cyfrowy niż jeszcze kilka lat temu. Jednocześnie pełna integracja danych nadal nie istnieje.
Dlatego najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje świadome zarządzanie własną dokumentacją i aktywne kontrolowanie przepływu informacji między lekarzami.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Najlepsze pakiety zdrowotne
Operator medyczny
